Czy wiesz, że antybiotyki mogą wpływać na układ nerwowy i geny?
Nie tylko Twoje - również Twoich dzieci...
Czy mózg aby nie jest jednak jakoś powiązany z psychiką?
Czytaj o nieznanym powszechnie działaniu popularnych antybiotyków.

Organizm jest przeogromnym samoregulującym się systemem, pozostającym w dynamicznej równowadze, którą nazywamy homeostazą. Wzorce tej równowagi są ustalane wewnątrz organizmu i jeżeli są błędne, to mamy do czynienia z chorobą przewlekłą, czyli ze stanem nieprawidłowo przywracanej równowagi. Żeby temu przeciwdziałać, podaje się najczęściej lekarstwa chemiczne, które działają przeciwnie do odchylenia, sztucznie wymuszając nową równowagę. Niestety, tak jak np. w nadciśnieniu, leki te często powinny być stosowane praktycznie do końca życia. Takie działania w istocie nie tylko nie pomagają, ale wręcz utrudniają autokorektę wewnętrznych wzorców, utrwalając stan choroby.

Zgodnie z prawem przekory dotyczą­cym układów chemicznych – a organizm jest z pewnością wielkim układem biochemicznym – będzie on zwykle działał przeciwnie do czynników zaburzających jego homeostazę (w tym przypadku: lekarstw). Podobnie np. przy walce z otyłością, przegrywanej przez coraz większą liczbę osób, mamy do czynienia z efektem jo-jo. Dieta koryguje wagę, ale wcale nie musi korygo­wać emocji wynikających z błędnego postrzegania rzeczywistości¹.

A przecież wypaczenie postrzegania rzeczywistości jest domeną naszej psychiki. Wykazano wielokrotnie, że jednym z głównych czynników, który uaktywnia mechanizmy obronne prowadzące do takiego wypa­czenia jest lęk.

Mechanizm rozwoju takiego błędnego postrzegania rzeczywistości opisuje w swojej książce Konieczne kłamstwa² psycholog, wieloletni redaktor naczelny „Psychology Today”, Daniel Goleman. Żeby nie czuć ciągłego lęku, świadomość odcina się od pamięci – wypieramy i negujemy to, co jest częścią nas samych i popadamy w zakłamanie, co zostało przedstawione na tak wielu przykładach w książce Błądzą wszyscy (ale nie ja)³:

Jako istoty omylne wszyscy mamy skłonność do usprawiedliwiania się i uchylania od odpowiedzialności za działania, które okazały się szkodliwe, niemoralne albo głupie. Większość osób nigdy nie będzie podejmowała decyzji mających wpływ na życie i śmierć milionów ludzi, jednak niezależnie od tego, czy następstwa naszych błędów są błahe czy tragiczne, niewielkie czy na ogromną skalę, większości nas bardzo trudno jest przyznać: „Pomyliłem się. Popełniłem straszny błąd”. Im wyższa stawka - emocjonalna, finansowa lub moralna - tym jest to trudniejsze.
To jeszcze nie wszystko. W obliczu oczywistych dowodów na to, że nie mają racji, ludzie na ogół nie zmieniają swojego punktu widzenia ani sposobu działania, lecz uzasadniają je z jeszcze większym zapałem. Nawet niezbite dowody rzadko okazują się wystarczające, aby przebić mentalny pancerz samousprawiedliwiania.

Takie postępowanie nie tylko zaburza nasz odbiór świata, ale prowadzi do nieprawidłowego reagowania na otoczenie. Z biegiem czasu dochodzi do utrwalania wypaczonej interpretacji obrazu rzeczywistości, ponieważ coraz trudniej przyznać się do własnych błędów, a krytyka staje się coraz bardziej bolesna. To oczywiście nasila stres, bo oprócz reagowania na otoczenie człowiek „musi” jeszcze pilnować swojego wizerunku. Mechanizm ten w swoich książkach bardzo obrazowo przedstawił Alexander Lowen.

Badania pokazują, że wystarczy wspomnienie stresującej sytuacji wywołującej złość, aby zmienił się wyrzut krwi⁴. Zmiany stanu fizjologii pod wpływem zapamiętanych emocji widać dramatycznie u osób cierpiących na zespół wstrząsu pourazowego (PTSDPost Traumatic Stress Disorder), jednak w jakimś stopniu dotyczy to każdego z nas.

Patrząc na choroby z tego punktu widzenia widzimy, że np. tak częsta współcześnie alergia wiąże się z nadmierną reaktywnością organizmu, podobnie jak choroby z autoimmunoagresji, zaś np. depresja to z kolei nieumiejętność utrzymania równowagi neurohormonalnej. Na próżno jednak szukać w opracowaniach wyjaśniających patogenezę tych chorób, wyjaśnienia, co rze­czywiście steruje wszystkimi tymi mechanizmami. Zdecydowanie może na nie wpływać stres, ale przecież odczuwanie najmniejszego nawet stresu rozpoczyna się w psychice. Mówi się tyle o walce ze stresem, kiedy walka raczej stres pogłębia. Prosty relaks również nie pomoże, by uporać się z głęboko wkodowanym niewspółmiernym reagowaniem na stres.

Czy zatem w ogóle możliwe jest uzdrawianie chorób przewlekłych, czy raczej skazani jesteśmy jedynie na ich ciągłe, dożywotnie leczenie? Wprawdzie wielu głębokich zmian chorobowych nie da się odwrócić, ale możliwa jest transformacja wewnętrznych wzorców reagowania na otoczenie. Zrozumienie tego pozwala uchwycić różnicę pomiędzy takim właśnie działaniem homeopatii, a farmakologicznym leczeniem chorób.